2026-cı il aprelin 22-də Bakıda İlham Əliyev ilə Edqars Rinkeviçs arasında keçirilən görüş və onun yekununda mətbuata verilən bəyanatlar Azərbaycan–Latviya münasibətlərinin dinamik inkişafını bir daha nümayiş etdirdi. Bu səfər, sadəcə diplomatik protokol hadisəsi deyil, həm də dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan ilə Latviya arasında münasibətlər son illər ərzində ardıcıl inkişaf xətti üzrə irəliləyir. Dövlət başçılarının qarşılıqlı səfərləri, beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq və siyasi dialoqun intensivliyi bu əlaqələrin möhkəm təməl üzərində qurulduğunu göstərir.

 Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında iki ölkə arasında siyasi münasibətlərin yüksək səviyyədə olduğunu vurğulayaraq qeyd etdi ki, qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan əməkdaşlıq yeni istiqamətlər üzrə genişlənmək potensialına malikdir. Latviya, Avropa İttifaqının üzvü kimi, Azərbaycanın Avropa strukturları ilə əməkdaşlığında mühüm tərəfdaşlardan biri kimi çıxış edir.

Edqars Rinkeviçs isə öz növbəsində Azərbaycanın regionda artan rolunu xüsusi qeyd edərək, ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rolu yüksək qiymətləndirdi. Bu yanaşma, xüsusilə son illərdə Avropanın enerji siyasətində baş verən dəyişikliklər fonunda xüsusi aktuallıq kəsb edir.

Görüş zamanı müzakirə olunan əsas istiqamətlərdən biri enerji sahəsi oldu. Azərbaycan bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edir. Xəzər hövzəsinin zəngin enerji resursları və onların beynəlxalq bazarlara çıxarılması üçün yaradılmış infrastruktur Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini artırır.

Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya nəql olunan təbii qazın həcminin artması fonunda Latviya ilə əməkdaşlıq yeni mərhələyə qədəm qoya bilər. Eyni zamanda, yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri də diqqət çəkir. Azərbaycanın bərpaolunan enerji potensialı – xüsusilə günəş və külək enerjisi sahəsində həyata keçirilən layihələr – Avropa üçün yeni tərəfdaşlıq imkanları yaradır.

Təbii ki, ikitərəfli münasibətlər yalnız enerji sahəsi ilə məhdudlaşmır. Görüşdə ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və nəqliyyat-logistika sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi məsələləri də müzakirə edildi. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi onu mühüm tranzit mərkəzinə çevirir. Şərq–Qərb və Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən ölkə regionda mühüm logistika mərkəzi kimi çıxış edir. Latviya isə Baltik regionunda mühüm nəqliyyat qovşağıdır. Bu baxımdan iki ölkə arasında nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq qarşılıqlı fayda əsasında inkişaf edə bilər.

Bəyanatlarda regional təhlükəsizlik məsələləri də geniş yer aldı. Prezident İlham Əliyev postmünaqişə dövründə regionda davamlı sülhün təmin olunmasının vacibliyini vurğulayaraq Azərbaycanın bu istiqamətdə atdığı addımlar barədə məlumat verdi. Bu kontekstdə beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət, dövlətlərin ərazi bütövlüyünün tanınması və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşdırılması əsas prioritetlər kimi qeyd olundu.

Latviya tərəfi də regionda sabitliyin təmin olunmasının vacibliyini vurğulayaraq dialoq və əməkdaşlığın əsas vasitə olduğunu bildirdi. Bu yanaşma Avropa ölkələrinin Cənubi Qafqazda sülh və təhlükəsizlik məsələlərinə artan diqqətini əks etdirir.

İkitərəfli münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biri də humanitar sahədir. Təhsil, mədəniyyət və turizm sahələrində əməkdaşlıq xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın və etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Tələbə mübadilə proqramları, birgə mədəni layihələr və turizm əlaqələrinin genişləndirilməsi iki ölkə arasında münasibətlərin sosial bazasını gücləndirən amillər sırasındadır.

Latviya Prezidentinin Azərbaycana səfəri və verilən bəyanatlar bir daha göstərdi ki, Bakı ilə Riqa arasında münasibətlər yüksələn xətt üzrə inkişaf edir. Bu əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli çərçivə ilə məhdudlaşmır, daha geniş regional və beynəlxalq kontekstdə əhəmiyyət daşıyır.

Mövcud geosiyasi şərait, enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin aktuallığı və yeni nəqliyyat marşrutlarının formalaşması fonunda Azərbaycan–Latviya münasibətlərinin daha da dərinləşəcəyi gözlənilir. Bu isə həm regionda sabitliyin möhkəmlənməsinə, həm də Azərbaycanın Avropa ilə əlaqələrinin yeni keyfiyyət mərhələsinə yüksəlməsinə xidmət edə bilər.

Canməmməd CANMƏMMƏDOV

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisin deputatı.